Το όνομά μας

Η φράση alma mater προέρχεται από τα λατινικά και σημαίνει κυριολεκτικά «μητέρα τροφός» ή «μητέρα που θρέφει».

Έχει ρίζες στη ρωμαϊκή και μεσαιωνική παράδοση.

Στη ρωμαϊκή θρησκεία χρησιμοποιούνταν ως τιμητικός τίτλος για θεότητες που θεωρούνταν προστάτιδες και ζωοδότριες, όπως η Ceres / Δήμητρα (θεά της γης και της σοδειάς) ή η Venus / Αφροδίτη.

Στον Μεσαίωνα, η Καθολική Εκκλησία υιοθέτησε τον όρο για την Παναγία, αποκαλώντας την Alma Mater («Ευεργετική Μητέρα»), υπογραμμίζοντας τον ρόλο της ως πνευματικής τροφού.

Κατά τον 12ο-13ο αιώνα, με την άνθηση των πρώτων ευρωπαϊκών πανεπιστημίων, ο όρος πέρασε στο ακαδημαϊκό πλαίσιο κι εντάχθηκε στην πανεπιστημιακή παράδοση.

Το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια (1088) χρησιμοποίησε το σύνθημα Alma Mater Studiorum («η τροφοδότρια μητέρα των σπουδών»), δίνοντας το πρότυπο για τη νεότερη χρήση. Από εκεί καθιερώθηκε να αποκαλείται alma mater το ίδρυμα που «τρέφει» πνευματικά τους φοιτητές του.

Σήμερα, σε πολλές γλώσσες -και στα ελληνικά- χρησιμοποιείται για το πανεπιστήμιο ή σχολείο αποφοίτησης, διατηρώντας την αίσθηση της πνευματικής «μητέρας» που καλλιεργεί τη γνώση, τις αξίες και τον χαρακτήρα ενός ατόμου.